Kiedy przysługuje zasiłek chorobowy na B2B?
Aby móc ubiegać się o zasiłek chorobowy, przedsiębiorca musi być dobrowolnie ubezpieczony w zakresie chorobowym w ZUS. Ubezpieczenie to nie jest automatycznie włączone w standardowe ubezpieczenie społeczne, więc przedsiębiorca musi zdecydować się na jego opłacanie. Wysokość zasiłku chorobowego dla przedsiębiorcy jest obliczana na podstawie dwóch kluczowych czynników: deklarowanej podstawy wymiaru składek oraz liczby dni niezdolności do pracy. Szczegóły tych obliczeń opisuje ustawa z 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.
Zasiłek chorobowy przysługuje po upływie 90 dni nieprzerwanego opłacania składek na ubezpieczenie chorobowe, licząc od dnia zgłoszenia do tego ubezpieczenia. Jest to tzw. okres wyczekiwania. Co ważne — zasiłek chorobowy może być wypłacany przez maksymalnie 182 dni, a w przypadku choroby zawodowej – do 270 dni. W sytuacji dłuższej niezdolności do pracy przedsiębiorca może ubiegać się o zasiłek rehabilitacyjny.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, przedsiębiorca otrzymuje świadczenie chorobowe w wysokości 80% podstawy wymiaru składek, przy czym za każdy dzień zwolnienia lekarskiego przysługuje 1/30 tej kwoty. W przypadku ciąży zasiłek wynosi 100% tej wartości.
Podstawę do obliczeń zasiłku stanowi średnia podstawy składek z ostatnich 12 miesięcy, zmniejszona o 13,71%.
Czy dostanę zasiłek? Checklista:
- Jestem zgłoszony do ubezpieczenia chorobowego. To ubezpieczenie dobrowolne – możesz do niego przystąpić przy rejestracji firmy lub później. W drugim przypadku okres wyczekiwania liczy się od dnia zgłoszenia.
- Minęło 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia. To tzw. okres wyczekiwania (ustawa zasiłkowa). Do tego okresu wlicza się wcześniejsze ubezpieczenie chorobowe, np. z etatu, jeśli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni.
- Opłacam składki terminowo i w pełnej wysokości. Zaległość przekraczająca 1% płacy minimalnej (w 2027 r. 49,50 zł) wstrzymuje wypłatę zasiłku do czasu jej spłaty (ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych).
- Nie przekroczyłem okresu zasiłkowego. Zasiłek jest wypłacany maksymalnie przez 182 dni, a w przypadku gruźlicy lub niezdolności do pracy w trakcie ciąży – przez 270 dni (ustawa zasiłkowa).
Jeśli po wyczerpaniu okresu zasiłkowego nadal nie możesz pracować, a dalsze leczenie lub rehabilitacja rokują odzyskanie zdolności do pracy, możesz ubiegać się o świadczenie rehabilitacyjne.
Ile wynosi zasiłek chorobowy na B2B?
Zasiłek liczy się według stałego wzoru:
- ZUS ustala średnią podstawę wymiaru składek z ostatnich 12 miesięcy.
- Od tej kwoty odejmuje 13,71% (składki społeczne).
- Zasiłek wynosi 80% otrzymanej kwoty (100% w przypadku choroby w trakcie ciąży).
- Za każdy dzień zwolnienia przysługuje 1/30 tej kwoty.
Policz swój zasiłek – przykłady na 2027 rok:
| Pełny ZUS | Preferencyjny ZUS |
| Podstawa wymiaru | 6 019,80 zł | 1 485,00 zł |
| Po odliczeniu 13,71% | 5 194,49 zł | 1 281,41 zł |
| Zasiłek za 1 dzień (80%) | ok. 138,52 zł | ok. 34,17 zł |
| Zasiłek za 30 dni | ok. 4 155,59 zł | ok. 1 025,13 zł |
Pamiętaj, że liczy się średnia z 12 miesięcy. Podwyższenie podstawy tuż przed planowanym zabiegiem nie przełoży się od razu na pełną wysokość zasiłku. Jeśli jesteś ubezpieczony krócej niż 12 miesięcy, ZUS liczy średnią z pełnych miesięcy ubezpieczenia.
Zasiłek chorobowy podlega opodatkowaniu – ZUS sam pobiera z niego zaliczkę na podatek dochodowy. Za miesiąc, w którym przebywasz na L4, podstawę składek społecznych zmniejsza się proporcjonalnie do liczby dni zwolnienia, natomiast składkę zdrowotną płacisz w pełnej wysokości.
Ulga na start, preferencyjny ZUS i wakacje składkowe a chorobowe.
- Ulga na start (pierwsze 6 miesięcy). Nie płacisz składek społecznych, więc nie możesz też opłacać składki chorobowej – a to oznacza brak prawa do zasiłku (ustawa Prawo przedsiębiorców, ZUS).
- Preferencyjny ZUS (kolejne 24 miesiące). Możesz opłacać chorobowe, ale ze względu na niską podstawę zasiłek jest niski – ok. 1 025 zł za 30 dni choroby.
- Mały ZUS plus. Chorobowe jest możliwe, a wysokość zasiłku zależy od podstawy wyliczonej na podstawie przychodu.
- Wakacje składkowe. Raz w roku możesz nie płacić składek przez jeden miesiąc. Jeśli opłacasz dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, składkę za ten miesiąc finansuje budżet państwa, a ubezpieczenie trwa bez przerwy (ZUS).
Jak dostać zasiłek chorobowy na B2B krok po kroku?
- Zgłoś się do ubezpieczenia chorobowego. Zrób to na formularzu ZUS ZUA (razem z ubezpieczeniem zdrowotnym) lub zmień istniejące zgłoszenie – przez PUE/eZUS albo program płatnika.
- Odbierz e-ZLA. Lekarz wystawia zwolnienie elektronicznie, a ono automatycznie trafia do ZUS. Nie musisz go nikomu przekazywać.
- Złóż dokumenty do wypłaty. Przy pierwszym zasiłku lub zmianie danych ZUS zwykle wymaga zaświadczenia płatnika składek Z-3b oraz wniosku ZAS-53 z numerem rachunku bankowego (ZUS). Oba dokumenty złożysz przez PUE/eZUS.
- Poczekaj na wypłatę. ZUS wypłaca zasiłek w ciągu 30 dni od otrzymania kompletu dokumentów.
Nie musisz dostarczać kopii zgłoszenia do ubezpieczenia ani dowodów opłacania składek – ZUS ma te dane w swoim systemie.
Zobacz jak poprawnie stworzyć wniosek o urlop wypoczynkowy: Urlop wypoczynkowy - przewodnik (wymiar, zasady, wzór wniosku urlopowego)
Zmiany w L4 w 2026 i 2027 roku – co czeka przedsiębiorców?
Ustawa z 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw wprowadza zmiany w zasadach korzystania ze zwolnień lekarskich. Wchodzą one w życie etapami.
Oś czasu:
- 12.2025 – uchwalenie ustawy
- 04.2026 – nowe definicje i zasady dotyczące aktywności na zwolnieniu
- 01.2027 – L4 z jednego tytułu ubezpieczenia i szersze kontrole ZUS
Od 13 kwietnia 2026 r.:
- Obowiązuje nowa definicja pracy zarobkowej – to każda aktywność nastawiona na uzyskanie dochodu, niezależnie od formy, także w ramach JDG.
- ZUS może odebrać zasiłek za „aktywność niezgodną z celem zwolnienia” tylko wtedy, gdy wykaże, że miała ona wpływ na leczenie.
- Dozwolone są czynności incydentalne, np. odebranie pilnego telefonu czy jednorazowa odpowiedź na wiadomość. Więcej o tym w kolejnej sekcji.
Od 1 stycznia 2027 r.:
- Jeśli łączysz etat z JDG, lekarz może wystawić zwolnienie tylko z tego tytułu ubezpieczenia, w ramach którego nie jesteś w stanie pracować. Może się więc zdarzyć, że będziesz na L4 na etacie, ale nie w działalności – i odwrotnie.
- ZUS ma szerszy dostęp do dokumentacji medycznej przy kontrolach zwolnień.
Czy na L4 można pracować dla klienta?
Nie – praca zarobkowa w trakcie zwolnienia lekarskiego oznacza utratę zasiłku za cały okres zwolnienia (art. 17 ustawy zasiłkowej). Od 13 kwietnia 2026 r. przepisy wprost dopuszczają jednak czynności incydentalne, które nie mają charakteru zarobkowego.
| Wolno na L4 | Nie wolno na L4 |
| Odebrać pilny telefon od klienta | Pracować nad zadaniami z backlogu |
| Jednorazowo odpisać na wiadomość | Rozliczać godziny u klienta za dni zwolnienia |
| Przekazać dostępy osobie zastępującej | Realizować zlecenia i projekty |
| Wykonać czynność, która zapobiega istotnej stracie | Prowadzić spotkania projektowe |
Płatne dni chorobowe w umowie B2B – jak je zapisać?
W branży IT popularnym rozwiązaniem są kontraktowe „sick days”, czyli pula płatnych dni nieobecności zapisana w umowie. To nie jest zasiłek, tylko zobowiązanie cywilnoprawne: klient płaci za te dni, mimo że usługa nie jest świadczona.
Zapisując płatne dni chorobowe w kontrakcie, warto określić:
- liczbę dni w roku,
- czy niewykorzystane dni przechodzą na kolejny rok,
- czy nieobecność trzeba potwierdzić dokumentem, np. e-ZLA,
- sposób rozliczenia przy stawce godzinowej i przy ryczałcie miesięcznym.
Przykładowa klauzula (wzór poglądowy, nie stanowi porady prawnej):
Wykonawcy przysługuje 10 dni roboczych w roku kalendarzowym, w których z powodu choroby nie świadczy usług, a mimo to zachowuje prawo do wynagrodzenia w wysokości proporcjonalnej do wynagrodzenia za dzień świadczenia usług. Niewykorzystane dni nie przechodzą na kolejny rok kalendarzowy. Wykonawca niezwłocznie informuje Zamawiającego o nieobecności i na jego żądanie przedstawia potwierdzenie niezdolności do pracy.
Trzeba jednak pamiętać o ryzyku. Płatne „L4” i „urlop” w kontrakcie to elementy, na które PIP i ZUS zwracają uwagę, oceniając, czy B2B nie jest ukrytym stosunkiem pracy. Więcej przeczytasz w artykułach Test przedsiębiorcy w wykonaniu PIP – 5 czerwonych flag w Twoim kontrakcie B2B oraz B2B – znamiona umowy o pracę w świetle regulacji prawnych.
Praktyczne porady dla samozatrudnionych dotyczące L4
#1 Opłacaj chorobowe od początku. Przy pełnym ZUS to ok. 147,49 zł miesięcznie w 2027 r., a zasiłek za kilkanaście dni choroby zwraca roczny koszt składek. Pamiętaj, że prawo do zasiłku zyskasz dopiero po 90 dniach.
#2 Zbuduj poduszkę finansową. Odłóż kwotę pokrywającą co najmniej trzy miesiące kosztów życia i składek. Przyda się szczególnie w pierwszych miesiącach działalności, gdy nie masz jeszcze prawa do zasiłku.
#3 Ustal zastępstwo z klientem. Zadbaj o to, by ktoś mógł przejąć Twoje obowiązki w razie choroby.
#4 Rozważ wyższą podstawę składek. Wyższa podstawa oznacza wyższy zasiłek, ale też wyższe wszystkie składki społeczne. Warto to policzyć, zwłaszcza przy wysokich zarobkach.
#5 Pomyśl o prywatnej polisie od utraty dochodu. Taka polisa może uzupełnić świadczenie z ZUS, ale nie powinna go zastępować.
FAQ – Najczęstsze pytania o L4 na B2B
Czy na B2B jest L4?
Tak, ale zasiłek dostaniesz tylko przy dobrowolnym ubezpieczeniu chorobowym opłacanym przez co najmniej 90 dni. Na B2B zasiłek od pierwszego dnia zwolnienia wypłaca ZUS, bo nie ma pracodawcy, który pokrywałby pierwsze dni choroby. Składka chorobowa w 2027 r. wynosi ok. 147,49 zł miesięcznie przy pełnym ZUS i 36,38 zł przy preferencyjnym.
Ile wynosi chorobowe na B2B w 2027 r.?
Przy pełnym ZUS i minimalnej podstawie ok. 138,52 zł za dzień, czyli ok. 4 155,59 zł za 30 dni. Zasiłek to 80% średniej podstawy z 12 miesięcy pomniejszonej o 13,71%, wypłacany w wysokości 1/30 za każdy dzień zwolnienia. Przy preferencyjnym ZUS jest to ok. 34,17 zł za dzień, czyli ok. 1 025,13 zł za 30 dni.
Czy na L4 na B2B można pracować?
Nie – praca zarobkowa w trakcie zwolnienia oznacza utratę zasiłku. Od 13 kwietnia 2026 r. przepisy dopuszczają jednak czynności incydentalne, np. odebranie pilnego telefonu czy jednorazową odpowiedź na wiadomość. Od 1 stycznia 2027 r. osoby łączące etat z JDG mogą dostać zwolnienie tylko z tego tytułu, w którym nie są w stanie pracować.
Może Ci się spodobać:
Aleksandra SudnikWielbicielka kinematografii, gry w tenisa, włoskiej kuchni i content marketingu. Magister psychologii biznesu, podcasterka, prelegentka, redaktorka, autorka e-booków oraz managerka w agencji marketingowej Fox Strategy.