5 min.
W tym artykule:
- Umowa B2B, czyli forma samozatrudnienia, odnosi się do współpracy pomiędzy dwoma podmiotami gospodarczymi, działającymi w modelu business-to-business.
- Państwowa Inspekcja Pracy (PIP), zgodnie z obowiązującymi przepisami, miała prawo wystąpić z powództwem o ustalenie istnienia stosunku pracy w przypadku wykrycia cech charakterystycznych dla takiej relacji w umowie B2B.
- Polskie przepisy dopuszczają przejście z umowy o pracę na model współpracy B2B, co jest całkowicie legalne, choć niesie za sobą istotne zmiany zarówno dla dotychczasowego pracownika, jak i jego byłego pracodawcy.
Kiedy umowa B2B nosi znamiona umowy o pracę?
Znamiona stosunku pracy w kontrakcie B2B - na co zwraca uwagę PIP?
Przejście z umowy o pracę na B2B – najważniejsze aspekty prawne
Konsekwencje uznania umowy B2B za umowę o pracę - co warto wiedzieć?
Ryzyka związane z zatrudnieniem na B2B w kontekście reform i kontroli PIP
Kiedy umowa B2B nosi znamiona umowy o pracę?
Umowa B2B, czyli samozatrudnienie, dotyczy współpracy pomiędzy dwoma podmiotami gospodarczymi (B2B – business to business). Strony takiego kontraktu są wówczas określane mianem usługodawcy i usługobiorcy – jeden przedsiębiorca świadczy usługi na rzecz drugiego. Podpisanie umowy B2B może być bardzo korzystne dla obu podmiotów – świadczący usługi może liczyć na wyższe wynagrodzenie, a przedsiębiorca „zatrudniający” nie musi martwić się kwestiami związanymi, na przykład, z ubezpieczeniem społecznym pracownika.
Umowa o pracę jest natomiast prawnie ustosunkowanym „związkiem” pomiędzy pracodawcą i pracownikiem. Taka umowa powinna bardzo dokładnie określać stopień tej relacji – zgodnie z Kodeksem Pracy [Dz.U.2023.0.1465 t.j.] należy zawrzeć w niej informacje dotyczące rodzaju pracy i miejsca jej wykonywania, wysokość wynagrodzenia, a także wymiar czasu pracy czy liczby dni urlopowych.
Widząc, czym różnią się te dwie formy prawne, można odpowiedzieć sobie na pytanie, kiedy umowa B2B nosi znamiona umowy o pracę? Dochodzi do tego na skutek wprowadzenia do umowy B2B pewnych zapisów, w tym dotyczących, na przykład:
- podania miejsca wykonywania pracy (w tym wypadku adresu firmy, na rzecz której świadczone są usługi),
- wskazania dni wolnych czy wynikających z płatnego urlopu,
- wskazania osoby nadzorującej pracę (kierownika).
Wymienione wyżej przykłady może zawierać umowa o pracę. B2B nie może na takich zapisach się już opierać.
Przeczytaj także: Urlop wypoczynkowy na umowie B2B - co warto wiedzieć, prowadząc własną działalność?
Znamiona stosunku pracy w kontrakcie B2B - na co zwraca uwagę PIP?
PIP (Państwowa Inspekcja Pracy), zgodnie z dotychczasowymi przepisami, w razie ustalenia występowania znamion stosunku pracy w umowie B2B, występowała z powództwem o ustalenie istnienia faktycznego stosunku pracy. Ostateczną decyzję w tej sprawie podejmował sąd pracy. W najbliższym czasie ma się to jednak zmienić – między innymi na skutek nadania PIP prawa do samodzielnego reklasyfikowania umów cywilnoprawnych (w tym umów B2B). Na co uwagę zwracać będą w takiej sytuacji inspektorzy?
Zgodnie z planowanymi zmianami, PIP będzie oceniać umowy B2B pod kątem prawidłowości ich zapisu, w tym ustalane będzie, czy wpisane w kontrakt kryteria odpowiadają tym, jakie charakteryzuje stosunek pracy. Kolejną kwestią będą sytuacje, w trakcie których doszło do przejścia z umowy o pracę na B2B – wówczas inspektorzy będą zobowiązani do zbadania, w jaki sposób wykonywana jest praca po takiej zmianie.
Przeczytaj także: Trendy w ogłoszeniach o pracę IT — co nowego na rynku zatrudnienia?
Przejście z umowy o pracę na B2B – najważniejsze aspekty prawne
Zgodnie z polskimi przepisami, przejście z umowy o pracę na B2B jest jak najbardziej możliwe i legalne, chociaż wiąże się ze sporymi zmianami – tak dla dawnego pracownika, jak i byłego pracodawcy. Jakie są najważniejsze aspekty prawne takiego przekształcenia?
W pierwszej kolejności konieczne jest rozwiązanie stosunku pracy – należy zwrócić uwagę na terminy tak, by przed przejściem na B2B wszystkie zobowiązania zostały zakończone prawidłowo. Ze względu na wymogi prawne, skuteczne przejście z umowy o pracę na B2B wymaga założenia przez byłego pracownika działalności gospodarczej (umowa B2B może być nawiązana tylko pomiędzy przedsiębiorcami).
Czy jest możliwa umowa o pracę i B2B u tego samego pracodawcy? Póki co nic nie stoi na przeszkodzie, jednak należy bardzo ostrożnie dbać o rozliczenia składek (podstawę wymiaru składki stanowi suma wynagrodzeń – z B2B i stosunku pracy).
Konsekwencje uznania umowy B2B za umowę o pracę - co warto wiedzieć?
Jakie konsekwencje nosi uznanie umowy B2B za umowę o pracę? Jeżeli pracodawca wykorzystuje samozatrudnienie jako tańsze niż stosunek pracy rozwiązanie, musi liczyć się z szeregiem problemów prawnych. Konieczne będzie przejście z B2B na umowę o pracę, a wraz z tym także:
- udzielenie zaległego urlopu pracownikowi lub wypłacenie ekwiwalentu,
- uiszczenie zaległych składek ZUS (do 5 lat wstecz) przez pracodawcę,
- ewentualne dopłacenie podatku dochodowego (przy przekroczeniu przez pracownika I progu podatkowego, gdy prowadził on swoją działalność pod umowę B2B).
Ryzyka związane z zatrudnieniem na B2B w kontekście reform i kontroli PIP
Planowane rozszerzenie zakresu kontroli PIP może znacząco przełożyć się na formy współpracy wybierane przez przedsiębiorców. Pracodawcy, którzy na umowach B2B lub innych cywilnoprawnych będą chcieli pozornie zaoszczędzić, mogą zostać zmuszeniu do natychmiastowego przejścia z B2B na UOP na podstawie decyzji administracyjnej. Nie będzie konieczne czekanie na prawomocny wyrok sądu pracy.
Do tego pracodawcy grozić może kara grzywny (od 1 do 30 tys. złotych) i wspomniane już naliczenie oraz konieczność zapłaty zaległych składek.
Może Ci się spodobać: