4 min.
Spis treści:
Prowadzenie działalności gospodarczej a staż pracy do 2026 r.
Zmiany prawa pracy w 2026 r. a branża IT
Formy zatrudnienia zwiększające wymiar urlopu wypoczynkowego
Kiedy wchodzą w życie zmiany w kodeksie pracy?
Zmiany w kodeksie pracy 2026 – o czym musi pamiętać rekruter i dział HR?
Prowadzenie działalności gospodarczej a staż pracy do 2026 r.
Zacznijmy od stażu pracy, czyli łącznego okresu zatrudnienia, od którego zależą niektóre uprawnienia pracownicze, bo to największa zmiana. Do końca 2025 r. były do niego wliczane wyłącznie okresy tradycyjnego zatrudnienia pracy zarobkowej na podstawie umowy o pracę oraz nieliczne inne okresy wskazane w przepisach. Oznaczało to, że osoba prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą w oczach przyszłego pracodawcy nie miała żadnych świadczeń pracowniczych wynikających ze stażu. Często prowadziło to do paradoksów: osoba mająca ogromne doświadczenie zawodowe, zdobyte przez 15 lat we własnej firmie, na etacie formalnie miała 0 lat stażu i nieraz była traktowana na równi z „newbies”.
Zmiany prawa pracy w 2026 r. a branża IT
Od 2026 roku następuje długo wyczekiwana korekta! Nowelizacja z 26 września 2025 r. redefiniuje staż pracy w celach nabywania prawa do świadczeń i uprawnień pracowniczych. W końcu zaczną się do niego wliczać różnorodne formy aktywności zawodowej, w tym okresy prowadzenia działalności gospodarczej. Skorzystają na tym tysiące specjalistów w branży IT, ponieważ wielu z nich naprzemiennie pracuje na B2B, na kontraktach czy umowach cywilnoprawnych i na etacie. Ponieważ nowe przepisy ustawy obowiązują wstecz, nawet ci zatrudnieni w tej chwili na etacie uzyskają benefity, które do tej pory pozostawały dla nich niedostępne, np.:
- prawo do dłuższego urlopu wypoczynkowego,
- wyższe odprawy,
- dodatki stażowe,
- krótszy czas oczekiwania na nagrody jubileuszowe.
Wystarczy do tego informacja z ZUS-u o okresach, gdy dana osoba podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu. Jeżeli ZUS nie jest w stanie wydać takiego zaświadczenia (np. z powodu niepełnych danych w systemie ubezpieczeń społecznych), pracownik może przedstawić inne dokumenty potwierdzające okresy wykonywania umowy zlecenia lub zatrudnienie pracy zarobkowej przebyte za granicą.
Przeczytaj także: Rola feedbacku w procesie rekrutacyjnym — jak i kiedy go udzielać?
Formy zatrudnienia zwiększające wymiar urlopu wypoczynkowego
Najpraktyczniejszym efektem zmiany ustawy stażowej jest chyba wydłużenie urlopu wypoczynkowego. Dotychczas pracownik, który przepracował na etacie mniej niż 10 lat, miał 20 dni urlopu rocznie. Po wejściu w życie ustawy czas ten automatycznie wydłuży się do 26 dni. Zgodnie z nowelizacją uprawniają do tego:
- okresy prowadzenia przez osobę fizyczną pozarolniczej działalności gospodarczej, nawet w przypadku korzystania z „Ulgi na start”,
- okresy pozostawania osobą współpracującą,
- okresy zawieszenia działalności gospodarczej w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem – pod warunkiem że za ten okres zostały opłacone składki emerytalno-rentowe,
- okresy wykonywania przez osobę fizyczną umowy zlecenie lub innej umowy o świadczenie usług (do okresu zatrudnienia wliczane są wszystkie umowy cywilnoprawne, nawet nieoskładkowane, jeśli brak składek został uzyskany na podstawie odrębnych przepisów),
- okresy wykonywania przez osobę fizyczną umowy agencyjnej oraz przez osobę z nią współpracującą,
- okresy członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej i spółdzielni kółek rolniczych. Jeżeli zaś ktoś był członkiem takiej spółdzielni, ale nie podlegał ubezpieczeniom (np. z racji równoległego zatrudnienia gdzie indziej), to okres ten może nie zostać uwzględniony – decydują tu zasady przewidziane odrębnymi przepisami regulującymi spółdzielczość rolniczą,
- udokumentowane okresy wykonywania pracy zarobkowej za granicą (innej niż zatrudnienie),
- okresy wykonywania przez skazanego odpłatnego zatrudnienia, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło.
Kiedy wchodzą w życie zmiany w kodeksie pracy?
Terminy wejścia w życie poszczególnych zmian są rozłożone w czasie:
- 24 grudnia 2025 r. wchodzi w życie nowelizacja dotycząca jawności wynagrodzeń i zasad rekrutacji,
- 1 stycznia 2026 r. – pracodawców z administracji publicznej (w tym z sektora finansów publicznych) zaczną obowiązywać nowe zasady w naliczaniu stażu pracy,
- 1 maja 2026 r. – pracodawców spoza sektora publicznego nowe przepisy stażowe zaczynają obowiązywać dopiero po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy.
Przeczytaj także: Analityka HR – na czym polega i jakie ma zastosowanie?
Zmiany w kodeksie pracy 2026 – o czym musi pamiętać rekruter i dział HR?
Nowelizacje z 2026 r. zakładają istotne zmiany nie tylko w zakresie stażu pracy. Rekruter i dział HR muszą też np. opracować standard informowania kandydata o widełkach wysokości wynagrodzenia i sposobu jego naliczania. Jednak przede wszystkim powinni sprawdzić, kto z zatrudnionych ma za sobą okresy prowadzenia pozarolniczej działalności lub wykonywanie usług na podstawie umowy zlecenia. To dużo pracy! Na szczęście Zakład Ubezpieczeń Społecznych już przygotowuje specjalne formularze na PUE ZUS dla pracowników, chcących zaktualizować swój staż pracy. Wszyscy zainteresowani mają na to 24 miesiące.
Może Ci się spodobać: