Czy wiesz, co daje efekt Dunninga Krugera?

Efekt Dunninga-Krugera co to jest?

Na samym początku dla lepszego zrozumienia tematu należy wyjaśnić definicję. Otóż za efekt Dunninga-Krugera uważa się zjawisko psychologiczne, które polega na tym, że osoby początkujące, dopiero zdobywające wiedzę i doświadczenie na dany temat, mają bardzo wysoką pewność siebie. Uważają, że w ciągu krótkiej nauki dowiedziały się już wszystkiego i wypowiadają się niczym eksperci. Im więcej zaś wiedzy zaczną zdobywać, będzie rosło ich doświadczenie i umiejętności, tym pewność siebie zacznie spadać i już nigdy nie wróci do poziomu z samego początku. Początkowy etap efektu Dunninga-Krugera psychologia często uważa za zaburzenie, jakim jest megalomania.

Nie znam się, ale się wypowiem – dlaczego tak się dzieje?

Powody tego efektu są tak naprawdę dwa. Pierwszym jest ogromny zapał początkującego. Osoba, która dopiero co poznała daną wiedzę, udało jej się pierwszy raz coś wykonać, jest bardzo szczęśliwa i pełna chęci do rozmów na dany temat. Czuje, że może zdobywać góry i już nic jej nie zatrzyma. To właśnie dlatego na samym początku ta pewność siebie i mniemanie o własnych umiejętnościach jest najwyższe.

Dlaczego z biegiem czasu pewność siebie i opinia o własnych umiejętnościach spada?

Na to pytanie świetnie odpowiedział Francis Scott Fitzgerald. Amerykański pisarz zauważył, że „im więcej wiesz, tym więcej pozostaje do poznania i wciąż tego przybywa”. Dlatego też po początkowej fascynacji nadchodzi czas na doskonalenie. Wtedy dopiero zaczyna nas otaczać ogromna ilość informacji i wiedzy do zdobycia.

Zagłębiając się w daną tematykę, dowiadujemy się, że jest jej jeszcze więcej i tak naprawdę nigdy nie poznamy jej w całości. Dlatego właśnie, jeśli chodzi o efekt Krugera-Dunninga, wykres jest bardzo charakterystyczny.

Krzywa wiedzy pokazuje, że brak wiedzy i brak pewności siebie spotykają się na samym początku, czyli jeszcze przed nauką. Początkowy zapał i pierwsze próby podnoszą pewność siebie praktycznie do maksimum. Niestety z biegiem czasu zdobywa kolejną wiedzę i kolejną, a pewność siebie spada. Zaczyna zauważać, że nie ma doświadczenia, pojawiają się pierwsze problemy i okazuje się, że tak naprawdę wie bardzo mało, a znacznie więcej wiedzy pozostało jeszcze do zdobycia.

Dopiero po długich latach przyswajania wiedzy i zdobywania doświadczenia w roli eksperta pewność siebie dopiero zaczyna wzrastać. Jednak ciekawostką jest fakt, że nigdy już krzywa wiedzy nie wzrośnie na poziomie pewności siebie do początku nauki.

Efekt Dunninga-Krugera przykłady w programowaniu

Bardzo często efekt Dunninga-Krugera można zauważyć u programistów. Naukę programowania można podzielić według krzywej wiedzy na kilka etapów.

Początki nauki i strach

Programista dopiero zaczyna swoją przygodę z programowaniem i nic nie wie. Zatem jest przerażony, widząc niezrozumiałe treści i kod danych języków programowania. Temat wydaje się dla niego abstrakcyjny.

Programowanie jest banalne! Wiem już wszystko!

Do tego etapu dochodzi się bardzo szybko. Jest to pewnego rodzaju megalomania, czyli przesadny zachwyt nad własną doskonałością. Pierwszy zakończony kurs języka programowania C# lub Python, pierwszy samodzielnie napisany działający program i ogromna pewność siebie. Chętnie włącza się w dyskusje o programowaniu, kiedy usłyszy tylko jakikolwiek znajomy termin czy nazwę.

To robi się coraz bardziej skomplikowane…

Megalomania zaczyna mijać. Okazuje się, że rzeczywiście, pierwszy napisany program działa, ale przy jego rozbudowie pojawiają się błędy. Programista nie wie, jak je naprawić. Po konsultacji z innym programistą okazuje się, że niestety, ale ten kod nie ma nic wspólnego z czystym kodem i jest trudny do zrozumienia. Zamiast stosowania pętli każda instrukcja napisana jest osobno. Programy przez niego napisane potrzebują wielu poprawek.

To chyba nie dla mnie, może lepiej sobie odpuścić? Przecież nigdy tego nie zrozumiem!

Poziom wiedzy rośnie, świadomość na temat czystego kodu też a pewność siebie jest najniższa z całej krzywej wiedzy po rozpoczęciu nauki. Okazuje się, że ilość wiedzy, jaką trzeba zdobyć, jest ogromna. Programista wie, że musi się rozwijać, poznawać inne języki programowania i wiele teorii. W tym momencie nawet mogą rozpocząć się poszukiwania pracy i ostrożna chęć zbierania doświadczenia jako junior developer, jednak sporo osób na tym etapie rezygnuje z dalszej nauki.

To zaczyna mieć pewien sens, programowanie jest dla mnie!

Programista zdobywa pierwsze doświadczenie, jego pewność siebie rośnie. Po latach pracy i rozwoju czuje, że to jest to. Poczucie bycia dobrym programistą zaczyna wygrywać z brakiem pewności siebie.

Jestem ekspertem!

Po wielu latach pracy i zdobywania doświadczenia programista ma ogromne umiejętności. Jest ekspertem, jednak jego pewność siebie nadal nie jest tak wysoka, jak na początku nauki. Jest świadomy, że nikt nie jest w stanie wiedzieć wszystkiego i zawsze jest gotowy do poznania nowych rzeczy i dalszego rozwoju.

Podsumowanie efekt Dunninga-Krugera

Podsumowując, nie bez powodu efekt Dunninga-Krugera psychologia łączy z megalomanią. Przesadny zachwyt nad początkowymi sukcesami nigdy nie może Ci przesłonić prawdziwej ścieżki rozwoju. Wykorzystaj ogromny zapał przy początkowych sukcesach na zdobywanie nowej wiedzy i rozwój.

Trzymaj się raczej opinii Francisa Scotta Fitzgeralda, który twierdzi, że „im więcej wiesz, tym więcej pozostaje do poznania i wciąż tego przybywa. Pamiętaj, że jeśli wpasujesz się w efekt Dunninga-Krugera i na początku trafisz w rozmowie na prawdziwego eksperta, to szybko sprowadzi Cię on na ziemię. Świadomość na temat własnych umiejętności może być kluczowa przy obieraniu odpowiedniej ścieżki rozwoju.